Tsushima, Japan: de complete reisgids

Tsushima is Japan op z'n minst toeristische: een bebost grenseiland in de zeestraat tussen Kyushu en Korea, dichter bij Busan dan bij Fukuoka. Miljoenen kennen het van Ghost of Tsushima; bijna niemand komt er. Wie wél gaat, vindt een bergvesting uit de 7e eeuw, een wilde kat die nergens anders op aarde leeft, en vissersplaatsen waar de menukaart nog nooit een tourgroep heeft gezien. Deze gids behandelt de boten, de tweedaagse route en wat je tijd echt waard is.

Wat je kunt verwachten

Tsushima is één lange rug van bergbos die uit zee oprijst, bijna 70 km van kop tot staart, door de fjordachtige wirwar van de Asō-baai gesplitst in een noordelijke en zuidelijke helft. Er wonen zo'n 30.000 mensen, de meesten in Izuhara in het zuiden en Hitakatsu in het noorden. Er is geen spoor, nauwelijks busvervoer en geen toeristenstrip. Je komt voor landschap, geschiedenis en stilte, en naar alle drie rijd je met de auto.

Izuhara en het zuiden

Izuhara is het oude burchtstadje van de Sō-clan, de familie die Tsushima eeuwenlang bestuurde en de Japanse diplomatie met Korea runde; in goede tijden trokken officiële gezantschappen van het Koreaanse hof via deze haven naar Edo. Stenen muren en tempelpoorten omzomen nog altijd de achterstraatjes, en het werkt het best als je basis voor dag één.

Slaap in Seizanji, een werkende boeddhistische tempel boven de haven die gasten ontvangt: sobere tatamikamers, tempelrust, en een prijs die onder die van de meeste businesshotels ligt.

Het stadje eet goed voor zijn formaat, en alles ligt op een paar minuten lopen in het centrum:

• Otako: de lokale maatstaf voor tonkatsu.
• Meshiya: de izakaya voor een eerste avond vol kleine gerechten.
• Shioji: de zeevruchten van het eiland als vast menu, voor die ene goede dinerkeuze.
• Tsushima Burger KIYO: de lunch met de naam van het eiland: een burger met hijiki-zeewier erdoor en gegrilde inktvis erbovenop.

Bestel zeepaling waar het menu die maar aanbiedt: nergens in Japan wordt meer anago aangeland dan hier, en de sashimi-versie komt het eiland nauwelijks af. De andere namen om te kennen:

• Rokubee: stevige donkere noedels van gefermenteerd zoete-aardappelzetmeel.
• Tonchan: gemarineerd gegrild varkensvlees, meegebracht door Koreaanse migranten en inmiddels het comfortfood van het eiland.
• Ishiyaki: de vangst van de dag, aan tafel gegrild op een gloeiend hete steen; sommige inns serveren het nog.
• Kasumaki: het dessert, cakerol gevuld met zoete bonenpasta.

Twee korte uitstapjes en één uitzichtpunt maken het zuiden af:

• Ayumodoshi Natural Park: een rivierkloof van bleke granietplaten en heldere poelen bij Tsutsu, op de zuidpunt van het eiland.
• Komodahama Shrine: achter het westkuststrand waar de Mongoolse vloot in 1274 landde en het garnizoen van het eiland werd weggevaagd. De openingsslag van de game is fictie, gebouwd op deze echte ochtend; het heiligdom eert de verdedigers.
• Isaribi Park: het uitkijkpunt op de heuvel boven het stadje, vernoemd naar de lampen van de inktvisvloot. Ga bij schemering, wanneer ze voor de kust aangaan.

De Asō-baai en het middeneiland

De blikvanger van het eiland bewaakt het midden. Kaneda Fortress Ruins is een bergvesting in Koreaanse stijl uit 667, gebouwd nadat Japans rampzalige zeenederlaag bij Baekgang het hof een invasie vanaf het vasteland deed vrezen. De stenen wallen omringen de 276 meter hoge berg Joyama boven de Asō-baai, en op de top staat een geschutsbatterij uit de oorlog met Rusland van 1904–05: dertien eeuwen grensangst op één heuvel gestapeld. Het pad omhoog loopt door stil bos, langs muren die er al stonden voordat Kyoto bestond, en grote kans dat je ze voor jezelf hebt. Dit is het dichtst dat Japan bij de verzonnen burchtruïnes uit de game komt.

• De klim: ongeveer 50 minuten naar de top in gestaag tempo, over een echt bergpad. Draag stevige schoenen.
• Kosten: gratis, onbemand, geen poorten.
• De beloning: wallen in het bos onderweg, en boven vanaf de batterij de hele Asō-baai.

Tien minuten rijden naar het zuiden kijkt Manzeki Observation Deck neer op het smalle kanaal dat de twee eilandhelften scheidt, in 1900 door de marine gegraven zodat oorlogsschepen konden passeren.

Het middeneiland is ook waar je comfortabel slaapt en baadt:

• Tsushima Grand Hotel: onsen-hotel aan het water bij het vliegveld. Nieuw met heet bronwater? Onze onsen-gids legt de etiquette uit.
• Yuttariland Tsushima Pool: het publieke badcomplex, voor een weekmoment zonder hotelkamer.
• Guest House Café Yamaboushi: het budgetbed, in Ōfunakoshi.
• En: gerund door een lokaal visserijbedrijf; op het menu staat wat de boten binnenbrachten.

Het verre noorden: luipaardkatten en zicht op Korea

De Tsushima-luipaardkat leeft op dit eiland en nergens anders in Japan. De jongste telling van het milieuministerie, uitgevoerd van 2020 tot 2024, schat de populatie op zo'n 90–100 dieren in de noordelijke helft, met minstens 17 bevestigd in het zuiden, en de trend wijst eindelijk omhoog. In het wild zie je er vrijwel zeker geen; ze zijn nachtactief en schaars. Het Tsushima Wildlife Conservation Center in de heuvels van het verre noorden is de betrouwbare ontmoeting, met een bewoner-kat te zien en het beschermingsverhaal goed verteld.

• Open: woensdag tot en met zondag, 10:00–16:30, laatste toegang 16:00; maandag, dinsdag en rond Nieuwjaar gesloten.
• Toegang: gratis.
• Zo kom je er: alleen met de auto. Circa 35 minuten vanaf Hitakatsu, 90 minuten vanaf het vliegveld; het laatste stuk is een hobbelige eenbaansweg.

Stop onderweg naar het noorden bij Mount Eboshi Observatory in Toyotama voor het mooiste panorama van het eiland: de verdronken valleien van de Asō-baai liggen in alle richtingen onder je uitgestrooid.

Hitakatsu zelf is een werkende havenplaats waar de snelboten uit Busan aanleggen, en Koreaanse weekendgangers zijn er op straat vaak in de meerderheid. Vanaf de kapen erachter ligt Korea op zo'n 50 km; op een heldere avond hangt de gloed van Busan aan de horizon. Nergens anders in Japan voelt het zo als een landsgrens.

Een tweedaags rondje dat werkt

Het eiland beloont een lijn van zuid naar noord in plaats van heen-en-weer vanaf één basis, en ritten duren langer dan de kaart doet vermoeden: de ruggengraatweg kronkelt. Deze versie gaat uit van de ochtendjetfoil heen en een vlucht terug; draai hem om als je invliegt, met de huurauto vanaf het vliegveld, eerst het noorden en de boot naar huis vanuit Izuhara.

• Dag 1, het zuiden: kom aan in Izuhara met de jetfoil en haal de huurauto op. Besteed de middag aan de klim naar de burchtruïnes, pak de lampen van de inktvisboten vanaf Isaribi Park bij schemering, eet in het centrum, slaap in de tempel.
• Dag 2, het noorden: rijd vroeg noordwaarts met een stop bij het Manzeki-uitzicht, daarna de Eboshi-uitkijk, en wees begin van de middag bij het beschermingscentrum. Rijd daarna terug voor de avondvlucht (vertrek uiterlijk 15:00 bij het centrum; het vliegveld ligt 90 minuten verderop) of overnacht bij Hitakatsu en vaar daarvandaan terug, na een check van de afvaarten van die dag.
• Met een derde dag: voeg Ayumodoshi en de kust bij Komoda toe in het zuiden, zonder haast.

Wanneer je gaat

Mei–juni en september–oktober tonen het eiland op z'n best: mild, groen en helder water, met kalme overtochten. De zomer is heet, vochtig en gevoelig voor tyfoons, en ruw weer is het enige dat plannen op Tsushima betrouwbaar verstoort, want alles komt en gaat over zee of via een klein vliegveld. De winter is stil en prima te doen als je je op wind kleedt. Boek boten en bedden ruim voor Golden Week en augustus; de capaciteit van het eiland is klein genoeg om allebei uit te verkopen.

Tsushima in plaats van een tweede dag Nagasaki

De prefectuur Nagasaki telt 1.479 eilanden, waarvan 72 bewoond, en de meeste reizigers zien er niet één. De prefectuur zegt dat inmiddels hardop: haar toerismebureau promoot nu de burchtruïnes verspreid over vier van haar eilanden, met Kaneda als blikvanger. Heb je Nagasaki-stad al gedaan, dan is de casus voor een tweede vastelanddag dun, en die voor de jetfoil van 2 u 15 min niet. Tsushima ruilt nóg een museumrij in voor een grenseiland met een eigen wilde kat, een eigen oorlogsgeschiedenis en eigen eten. Het hoort thuis in elk lijstje verborgen parels in Japan, en het is de minst drukke topbestemming in de baan van Kyushu.

Zo kom je er

Tips

• Boek de huurauto samen met de boot. Het eiland vereist er feitelijk een; bussen zijn schaars en het beschermingscentrum heeft helemaal geen openbaar vervoer. De voorraad is klein, dus reserveer op het moment dat je de overtocht boekt.
• Neem meer contant geld mee dan redelijk voelt. Kaartacceptatie is buiten de hotels wisselvallig; postkantoor-pinautomaten accepteren buitenlandse passen, dus plan je opnames rond hun openingstijden.
• Download offline kaarten voordat je gaat rijden. Mobiel bereik is prima in de plaatsen en valt weg op bergwegen en wandelpaden.
• Rijd langzaam bij schemering in het noorden. Verkeersdoden zijn een hoofdoorzaak van sterfte onder de luipaardkatten, en de waarschuwingsborden langs de noordelijke wegen staan er niet voor niets.
• Medische zorg is er midden op het eiland. Het belangrijkste algemene ziekenhuis, met zo'n 275 bedden, staat in Mitsushima bij het vliegveld.
• Houd speling in de terugreis. Boten vallen uit bij ruw weer; boek nooit een aansluitende internationale vlucht op dezelfde dag.

In de buurt

Begin bij ons Tsushima-overzicht, en bekijk daarna de rest van de prefectuur voorbij het vastelandrondje.

FAQ